Markaðsgreining
Markaðsálag, verðmat, greiðslugeta, framboð og merki frá byggingargeiranum — úr opinberum gögnum
Staða markaðarins
Heildarmyndin: verðþróun, samsettir álagsmælikvarðar og svæðisbundin markaðsþróun.
Kólnar · hækkað álagRaunverð lækkar (-3,6% milli ára); sölumagn dregst saman um 13% milli ára; framboð er rúmt (12,8 mánuðir); greiðslubyrði er lítil. Skuldsetning heimila er lág í sögulegu samhengi — ólíkt 2008.
Mannlegt yfirlit yfir merkin hér að neðan — til vísbendingar, ekki spá.
Markaðsálag
Mynd í raunvirði, sett í samhengi við hagsveifluna — hver vísbending er metin miðað við eigin söguleg gildi á Íslandi frá árinu 2006, með fjármálahruninu 2008–2010 til samanburðar.
Hærra en 13% af mánaðarmælingum frá 2006. Lágpunkturinn 2009 var -22,8% — lækkun dagsins í dag er væg í samanburði.
Hærra en 72% af sögulegum gildum — hátt. Hæsta gildi var 136,6 (2022-08); í dag 115,4. Það er að slakna — -5% milli ára (leiga hækkar nú hraðar en verð).
Raunhækkun verðs og sölumagn frá 2006
Skyggt svæði = fjármálahrunið 2008–2010. Raunverð = vísitala íbúðaverðs leiðrétt með VNV. Ófullbúið yfirstandandi ár er ekki tekið með í árlegt sölumagn.
-12,8% milli ára (sl. 12 mán.)
30,8% af brúttótekjum í greiðslubyrði húsnæðisláns
12,8mánuðir
141,5% af ráðstöfunartekjum
Áætlað: Áætlun sem byggir á líkani eða valinni forsendu — niðurstaðan breytist ef forsendunni er breytt.Greiðslubyrði, og samsetta einkunnin sem hún gengur inn í: Byggir að hluta á áætluðum útlánsvöxtum (meginvextir + 1,0 prósentustig), ekki mældum bankatilboðum. Álagið er fast. Um vaxtaforsendurnarMæld vaxtakjör banka
Álagslestur miðaður við hagsveifluna og raunstærðir. Hækkun íbúðaverðs er leiðrétt með VNV; hvert merki er raðað miðað við eigin sögu Íslands frá 2006 og hrunið 2008-2010 er birt til samanburðar við stöðuna í dag. Raunhækkun íbúðaverðs er sýnd sem samhengi (bóla og hrun eru bæði álag) og er EKKI hluti af samsettu einkunninni. Samsetta einkunnin er stefnuvísandi nálgun — jafnvigtað meðaltal tiltækra undireinkunna — ekki mæling. Framboð í mánuðum er aðeins stöðutala (engin framboðssaga enn) og notar bandarísk viðmiðunarbönd, merkt sem slík. Þættir falla aftur í „ekki tiltækt“ þegar lifandi heimild er niðri, í stað þess að búa til tölu.Heimildir: Hagstofa Íslands (vísitala íbúðaverðs, VNV, tekjur, efnahagsreikningur heimila) · Seðlabanki Íslands (stýrivextir) · Kaupskrá HMS (sölumagn) · Vísir Fasteignir (lifandi framboð)
Þróun eftir svæðum
12 mánaða breyting á miðgildi söluverðs eftir sveitarfélagi (nafnverð; HMS-skrá, miðað við 6. október 2026) — hvar markaðurinn er heitastur og veikastur. Landsmyndin að raunvirði er fyrir ofan.
- Norðurþing38.000.000 kr. · 31 sölur+15,2%
- Suðurnesjabær63.570.000 kr. · 84 sölur+11,5%
- Borgarbyggð55.500.000 kr. · 72 sölur+11,0%
- Ísafjarðarbær40.500.000 kr. · 88 sölur+11,0%
- Vogar67.500.000 kr. · 66 sölur+8,0%
- Fjarðabyggð43.000.000 kr. · 91 sölur+7,5%
- Ölfus61.143.500 kr. · 108 sölur-2,7%
- Garðabær91.950.000 kr. · 608 sölur-4,2%
- Vestmannaeyjar53.750.000 kr. · 104 sölur-6,8%
- Hornafjörður50.000.000 kr. · 36 sölur-12,3%
- Seltjarnarnes97.000.000 kr. · 89 sölur-14,0%
- Skagafjörður45.750.000 kr. · 56 sölur-15,3%
Verð og greiðslugeta
Er íbúðaverð sjálfbært? Samanburður söluverðs og fasteignamats ásamt greiðslubyrði heimila.
Verð miðað við fasteignamat
Klassískur íslenskur hitamælir markaðarins: hve mikið sölur fara yfir eða undir opinbert fasteignamat. Síðustu 12 mánuðir af gildum íbúðasölum úr Kaupskrá HMS, miðað við 6. október 2026.
Ársfjórðungsþróun — miðgildi á landsvísu
Hvert merki er miðgildi álags fyrir gildar íbúðasölur sem voru gerðar upp þann ársfjórðung — yfir 0 þýðir að eignir seldust yfir fasteignamati. Öll sagan (frá 2006) er sýnd sjálfgefið; notaðu hnappana til að einblína á nýleg ár. Hrunið 2008 þrýsti álaginu niður í ~+5% og toppurinn 2021–22 náði ~+39%. Athugið að fasteignamat er endurmetið árlega, svo ferillinn tekur stökk um hver áramót: samanburður á milli ára endurspeglar bæði verðþróun og endurmatið, ekki verðið eitt og sér.
Höfuðborgarsvæðið — álag eftir póstnúmeri
Miðgildi álags fyrir síðustu 12 mánuði. Súlur yfir landslínunni (+6,9%) eru heitari en landið; súlur fyrir neðan eru kaldari. Póstnúmer með færri en 20 sölur eru ekki tekin með.
Hlutfall verðs á móti fasteignamati = söluverð / (opinbert fasteignamat * 1000) fyrir íbúðasölur (Fjölbýli, Einbýli, Sérbýli) með gildum samningi. Hlutföllum utan [0.3, 3.0] er sleppt sem gagnavillum. Miðgildi er notað fyrir aðaltöluna (þolir betur útlaga); hlutfall yfir fasteignamati og meðaltal eru birt samhliða til samhengis. Gluggar miðast við nýjustu skráningu í kaupskrá, ekki dagsetningu dagsins í dag.Heimildir: Kaupskrá HMS (opinber íslensk fasteignaskrá) · HMS Fasteignamat (official property assessment, embedded in the register row)
Greining á greiðslugetu
Hóflega óviðráðanlegt: um 4,0× brúttóárstekjur heimilis með tvær miðgildistekjur (yfir 3× viðráðanlegu viðmiði); greiðslan tekur um 40% af ráðstöfunartekjum heimilisins (greiðslumatsþak 35%).
Forsendur kaupanda: 2-tekjuheimili · 20% útborgun · 30-ár · 9% óverðtryggt / 4,77% verðtryggt · tekjur 2025 · greiðslumatsþak 35% af ráðstöfunartekjum(40% fyrstu kaupendur)
Áætlað: Áætlun sem byggir á líkani eða valinni forsendu — niðurstaðan breytist ef forsendunni er breytt.Áætlaðir útlánsvextir, ekki mæld bankatilboð. Óverðtryggt: meginvextir + 1,0 prósentustig. Verðtryggt: raunávöxtun + 1,3 prósentustig. Álagið er fast og endurspeglar því ekki breytingar á vaxtamun banka. Forsendan var síðast yfirfarin 15. ágúst 2026. Um vaxtaforsendurnarMæld vaxtakjör banka
Heimildir: Kaupskrá HMS (verð) · Hagstofa Íslands TEK01002 (tekjur) · Seðlabanki Íslands (stýrivextir) · Seðlabanki Íslands (verðtryggð raunávöxtun) · Hagstofa Íslands, vísitala íbúðaverðs VIS01106 (kvörðun sögu)
Yfir greiðslumatsmörkum
Mánaðargreiðsla eftir lánstegund · miðgildisheimili
Hlutfall af ráðstöfunartekjum dæmigerðs heimilis (greiðslumatshlutfallið; bankar setja þak við 35%, 40% fyrir fyrstu kaupendur). Verðtryggð lán byrja almennt með lægri greiðslubyrði því þau miðast við raunvexti, en höfuðstóllinn er verðtryggður svo afborgunin hækkar með VNV — tímabundinn greiðsluflæðisávinningur, ekki lægri raunkostnaður. Greiðslugetueinkunnin að ofan notar varfærnu óverðtryggðu lánategundina.
12 mánaða þróun
Fyrstu kaupendur
Samanburður sveitarfélaga
Raðað eftir kostnaði miðað við staðbundnar tekjur — aðeins tölur, enginn dómur. „Greiðslubyrði“ er greiðslumatshlutfallið: lánið sem hlutfall af miðgildi ráðstöfunartekna svæðisins, miðað við 35% þakið sem bankar beita. Tekjur eru birtar eftir sveitarfélagi, svo þetta er samanburður, ekki dómur.
| Sveitarfélag | Greiðslubyrði % af ráðstöfunartekjum | Mánaðargreiðsla óverðtryggt / verðtryggt | × staðbundnar miðgildistekjur |
|---|---|---|---|
| Reykjanesbær 503 sölur / 12 mán. | 34% 22% verðtryggt | 370 þ.kr. 240 þ.kr. verðtryggt | 3,3× |
| Akraneskaupstaður 185 sölur / 12 mán. | 35% 23% verðtryggt | 399 þ.kr. 259 þ.kr. verðtryggt | 3,5× |
| Akureyrarbær 557 sölur / 12 mán. | 37% 24% verðtryggt | 399 þ.kr. 259 þ.kr. verðtryggt | 3,7× |
| Sveitarfélagið Árborg 346 sölur / 12 mán. | 38% 25% verðtryggt | 402 þ.kr. 261 þ.kr. verðtryggt | 3,8× |
| Reykjavíkurborg 3.050 sölur / 12 mán. | 40% 26% verðtryggt | 450 þ.kr. 292 þ.kr. verðtryggt | 4,0× |
| Hafnarfjarðarkaupstaður 899 sölur / 12 mán. | 41% 27% verðtryggt | 466 þ.kr. 303 þ.kr. verðtryggt | 4,0× |
| Kópavogsbær 830 sölur / 12 mán. | 44% 29% verðtryggt | 518 þ.kr. 337 þ.kr. verðtryggt | 4,3× |
| Garðabær 608 sölur / 12 mán. | 47% 31% verðtryggt | 592 þ.kr. 385 þ.kr. verðtryggt | 4,6× |
| Mosfellsbær 259 sölur / 12 mán. | 47% 30% verðtryggt | 541 þ.kr. 351 þ.kr. verðtryggt | 4,6× |
| Seltjarnarnesbær 89 sölur / 12 mán. | 50% 32% verðtryggt | 624 þ.kr. 406 þ.kr. verðtryggt | 4,8× |
Framboð og uppbygging
Framboð á markaði, eftirspurn og þróun nýbygginga.
Álag á verktaka og byggingargeirann
Hér er litið til framboðshliðarinnar, sem efnahagsreikningur heimila nær ekki til: hversu hratt nýbyggingar seljast, hvað þær kosta miðað við eldra húsnæði, og hvaða árgangar nýbygginga eru að skila sér í kaupskrána. Allt úr skrá HMS, miðað við 2026-10-06. Nýbygging = byggð 2021 eða síðar.
Sala nýbygginga á 159/mánuði yfir síðustu 12 mánuði (1.913 íbúðir).
Söluhraði og hlutdeild nýbygginga
Íbúðasala eftir ársfjórðungum (súlur, vinstri ás) og hlutdeild nýbygginga í þeirri sölu (lína, hægri ás). Hlutdeild nýbygginga byggir á hreyfanlegri skilgreiningu (byggt innan 5 ára frá hverjum ársfjórðungi), svo hún er samanburðarhæf yfir allt tímabilið. Öll sagan (frá 2006) er sýnd sjálfgefið — hrunið 2008, uppsveiflan 2021 og hægingin vegna vaxtahækkana, allt á sama ás; notaðu hnappana til að einblína á síðustu ár. Nýjasti ársfjórðungurinn er daufur þegar honum er ekki lokið — tölur hans eru ófullgerðar.
Verðálag nýbygginga
Miðgildi verðs á fermetra, nýbygging á móti eldra húsnæði, síðustu 18 mánuði. Verð/m² er áreiðanlegasti mælikvarðinn hér — fyrir glænýjar íbúðir er opinbert fasteignamat oft á eftir fullkláruðu húsi, svo hlutfall verðs á móti fasteignamati ýkir álagið.
- Nýbygging
- 894k kr./m²
- n=1.764
- Eldra húsnæði
- 785k kr./m²
- n=7.097
- Nýbygging
- 811k kr./m²
- n=2.875
- Eldra húsnæði
- 717k kr./m²
- n=10.483
Eignir í kaupskrá eftir byggingarári
Eignir sem sjást í kaupskrá eftir byggingarári. Tvö nýjustu árin (dauf) eru vantalin: nýbyggðar en óseldar íbúðir komast aldrei í skrána, svo lág súla nýlega endurspeglar bæði minna framboð og húsnæði sem hefur ekki selst — sem er sjálft hluti af álagsmerkinu.
Álag á verktaka og byggingargeirann úr kaupskrá HMS. Sala telst „nýbygging“ þegar byggingarár (byggar) er innan 5 ára frá nýjustu skráningu (byggar ≥ 2021). Í ársfjórðungslegri söluþróun er þessi viðmiðun beitt HREYFANLEGRI fyrir hvern ársfjórðung (innan 5 ára frá ári hvers ársfjórðungs) svo hlutdeild nýbygginga haldist samanburðarhæf yfir alla söguna fremur en að falla niður í ~0% fyrir fasta viðmiðunarárið. Sölutölur eru gildir íbúðarsamningar. Verðálagið byggir á miðgildi verðs á móti fasteignamati og miðgildi verðs á m² yfir síðustu 18 mánuði (hlutföllum utan [0.3, 3.0] sleppt). Fyrir nýbyggingar er opinbert fasteignamat (fasteignamat) oft á eftir fullkláruðu húsi, sem ýkir hlutfall verðs á móti fasteignamati, svo verð/m² álagið er áreiðanlegri mælikvarði á ofverðlagningu. ATH: eignir eftir byggingarári eru taldar EINS OG ÞÆR BIRTAST Í KAUPSKRÁNNI — nýbyggðar en óseldar íbúðir komast aldrei í skrána, svo nýjustu 1–2 árin eru vantalin (sú vantalning er sjálf hluti af álagsmerkinu). Framboð nýbygginga í mánuðum er ekki birt þar sem auglýsingaveitan ber ekkert byggingarár.Heimildir: Kaupskrá HMS (opinber íslensk fasteignaskrá) · Fasteignamat HMS (opinbert fasteignamat, fellt inn í kaupskrárfærsluna)
Þróun virks framboðs
Fjöldi virkra auglýsinga á Vísi, skráður daglega frá 15. júní 2026.
Framboð mælt í mánuðum hefur lengst um 2,1 mánuði frá 15. júní 2026.
Vísir nær ekki yfir allar fasteignaauglýsingar. Mælingarnar hefjast við upphaf daglegrar skráningar og ekki er hægt að endurgera eldri gögn.
Fjárhagsleg áhætta
Skuldsetning atvinnulífsins veitir víðara samhengi við mat á sveifluáhættu.
Efnahagsreikningur fyrirtækja (S11)
Skuldsetning fyrirtækja utan fjármálageirans á Íslandi — allur geirinn, sem nær yfir verktaka og byggingariðnað meðal annarra greina. Hagstofan aðgreinir byggingargeirann ekki sérstaklega, svo þessar tölur mæla hann ekki einar og sér; þær veita víðara samhengi um skuldsetningu atvinnulífsins. Staða í árslok 2024.
Skuldsetningin liggur fyrirtækjamegin, ekki hjá heimilunum.
Hvar skuldsetningin liggur: fyrirtæki á móti heimilum
Útlán sem hlutfall af VLF, fyrirtæki utan fjármálageirans (S11) á móti heimilum (S14), yfir hagsveifluna. Sami lánamælikvarði (FL4) er notaður á báðum línum, svo bilið er sanngjarn samanburður. Heimilalínan er sú sem mælaborðið fylgist að öðru leyti með; fyrirtækjalínan tekur til alls atvinnurekstrar utan fjármálageirans — byggingariðnaður er þar með talinn en verður ekki einangraður úr tölunum.
Árlegur efnahagsreikningur fyrirtækja utan fjármálageirans (S11). Staða er miðuð við árslok í milljónum króna. S11 er allur fyrirtækjageirinn — Hagstofa Íslands aðgreinir ekki byggingargeirann sérstaklega, svo lesa ber þetta sem samhengi um skuldsetningu fyrirtækja, ekki sem röð fyrir byggingargeirann eingöngu. Athugið að heildarfjárskuldbindingar (FL0) fyrirtækja fela í sér eigið fé/hlutabréf; útlán á móti VLF (FL4) er sá skuldsetningarmælikvarði sem er samanburðarhæfur við heimili. PX-Web töflurnar uppfærast árlega í kringum október.Heimildir: Hagstofa Íslands PX-Web THJ10001 (fjármálareikningar geira — staða, S11) · Hagstofa Íslands PX-Web THJ10002 (fjáreignir/skuldir sem % af VLF, S11)
Lesa áfram
Sömu gögn, nær þér: eftir sveitarfélagi, póstnúmeri og viku.
- Markaðsyfirlit mánaðarinsHelstu tölur og það sem gögnin sýna, í lesmáli.
- Söluverð eftir sveitarfélögumMiðgildi, ársbreyting og raunbreyting fyrir hvert sveitarfélag.
- Greining póstnúmeraFermetraverð, velta og markaðshiti eftir póstnúmeri.
- Verðlækkanir vikunnarAuglýsingar sem lækkuðu í verði, dag fyrir dag.
- Hitakort höfuðborgarsvæðisFermetraverð eftir póstnúmerum á korti.
- HagvísarHvernig vextir og verðbólga berast yfir í íbúðaverð.